Genel Bakış
Boğa ile Aslan'ın temel gerçeği şudur: ikisi de farklı bir maddeden yapılmıştır, ve aralarındaki açı, astrologların büyümeyi zorlayan gerilim saydığı karedir. Çoğu çift aynı elementi paylaşır ve birbirini zahmetsizce tanır; Boğa ile Aslan ise her gün küçük bir çeviri yapmak zorundadır. Biri toprak, öteki ateş. Toprak ağır, sabırlı, yere yakındır; ateş hızlı, parlak, yukarı doğrudur. Boğa bir kanepeye karar vermek için altı ay düşünür, Aslan ise o anın hararetinde bütün bir akşamı şenliğe çevirir. Bu farkın altında daha derin bir yankı var: ikisi de sabit modalitedendir, yani ikisi de kıvılcım gibi parlayıp sönmez, ocak gibi yanar; bir kez tutuştu mu yerinde durur, kök salar, çoğu insanın çoktan vazgeçeceği noktanın ötesinde sadık kalır. İşte hem bu çiftin gücü hem de sınavı tam buradadır. İki sabit irade yan yana gelince, sadakatleri taşa kazınır, ama inatları da taşlaşır. Boğa kökü derin bir meşe gibi durur, Aslan çınar gibi; ikisi de yerinden oynamaya niyetli değildir, ve bir tartışmada ikisi de ilk eğilen olmaya yanaşmaz. Yine de bu ikisini birbirine bağlayan görünmez bir iplik vardır: ikisini de güzellik yönetir. Boğa Venüs'ün çocuğudur, güzel yemeğin, yumuşak kumaşın, duyusal bolluğun efendisi; Aslan Güneş'in tek burcu, görkemin, ışımanın, dramatik sıcaklığın kaynağı. İkisi de lüksü sever, ikisi de cömerttir, ikisi de yaşamı dolu dolu tatmak ister. Ama Boğa bu güzelliği sessizce, kendine ve sevdiğine saklar; Aslan onu sahneye taşır, herkese gösterir. Biri kileri doldurur, öteki sofrayı kurar ve davet eder. Çömlekçinin çamuru ateşte pişer ama yanlış ısıda çatlar; işte Boğa ile Aslan'ın bütün hikayesi de o doğru ısıyı bulmaktır. Toprak ateşi zapt eder, ateş toprağı ısıtır; biri ölçü verir, öteki can. Aralarındaki gerilim bir kusur değil, ikisini de büyüten bir potadır.
Aşk ve Romantizm
Aşkta Boğa ile Aslan, başka çiftlerin nadiren ulaştığı bir çekim üretir, çünkü ikisini de güzellik yöneten gezegenler tutuşturur: Venüs ile Güneş, hazzın ve görkemin iki kadim ustası. Aslan kur yapmayı bir törene çevirir; mum ışığı, herkesin önünde edilen ilan, yıllar sonra bile anlatılan büyük jest. Boğa ise sevgisini havai fişekle değil, istikrarla gösterir; uzun pişirilmiş bir yemek, kasıtlı bir dokunuş, tam da gerektiği anda söylenen söz. İlk bakışta uyumsuz görünür bu iki dil, ama altta ortak bir açlık vardır: ikisi de sadık, ikisi de bağlandığında yerinden oynamaz, ikisi de ihaneti neredeyse hiç affetmez. Boğa için aldatma temelin çatlamasıdır; Aslan için ise çift bir yara, kişisel keder ile yaralı gururun tek dokuda örülmesi. Bu yüzden ikisi de güveni ağır kurar ama bir kez kurdu mu ömürlük taşır. İlişkiyi besleyen gizli alışveriş şudur: Aslan'ın asıl açlığı tapınma değil, doğru görülmektir, kusurlarıyla beraber sevilmek. Yağcılığı yapısı gereği beceremeyen, dürüstlüğü taşa kazınmış Boğa, Aslan'a tam bunu uzatır; onun "bu senin en iyin değildi" demesi, Güneş yönetimli bir kalbin alabileceği en güvenilir övgüdür, çünkü asla sahte değildir. Karşılığında Aslan, Boğa'nın sessiz hayatına renk ve şenlik getirir, sofrayı kurar, evi bir sahneye çevirir. Gölge ise tempoda ve sahnede yaşar. Boğa varlığıyla sever, yan yana oturulan sessiz bir pazar sabahıyla; Aslan ise sesli övgüye, ilgiye, görülmeye aç. Boğa Aslan'ı bazen fazla gösterişli, fazla savurgan bulur; Aslan Boğa'yı bazen fazla durağan, fazla suskun. İki sabit kalp tartıştığında kavga değil, sessiz bir kilitlenme gelir: Boğa içine atıp surat asar, Aslan hükümdarca soğur, ve kimse ilk adımı atmak istemez. Bu ilişkinin aşkı, o kilidi açacak anahtarın gururda değil, şefkatte olduğunu öğrenmektir.
Arkadaşlık
Arkadaşlıkta Boğa ile Aslan, çoğu kişinin sandığından çok daha sağlam bir ikili kurar, ama bunun bir bedeli vardır: ikisi de yerinden zor oynar. Aslan grubun sosyal güneşidir; doğum günlerini planlayan, buluşmalara ev sahipliği eden, her konuğa bir akşamlığına da olsa odadaki en ilginç insan olduğunu hissettiren kişi. Boğa ise sessiz limandır; her gün mesaj atmaz, üç hafta ortadan kaybolabilir, ama Salı gecesi işini kaybettiğini yazdığında kapında sıcak yemekle, sağlam bir tavsiyeyle beliren odur. Biri sahneyi ışıtır, öteki temeli tutar, ve sadakatleri aynı topraktan beslenir: ikisi de seçtiği dostun arkasında, yıllar onu haksız çıkarsa bile durmaya devam eder. Bağı en derin kılan şey, ikisinin de yarım sevmeyi bilmemesidir; dostluğa girdiklerinde tam girerler. Aslan Boğa'ya coşku, kutlama, hayatı şenliğe çevirme armağanı sunar; Boğa Aslan'a, gösterinin sustuğu günlerde bile yanında kalan o sarsılmaz varlığı. Sürtünme ise iki yerden gelir. Birincisi tempo: Aslan her şeyi hemen, parlak, yüksek sesle ister; Boğa kendi ağır ritminde yürür, acele ettirilmeye sessizce direnir. Aslan "hadi gidelim" der, Boğa "dur bir düşüneyim" der, ve bu ikisi sık sık birbirini yorar. İkincisi sahne: Aslan görülmeye, alkışlanmaya muhtaçtır, dostluğunda bile karşılıklı görünürlük ister; Boğa ise gösterişten hoşlanmaz, sevgisini sessizce verir ve sessizce beklenmesini bekler. Aslan Boğa'nın suskunluğunu bazen ilgisizlik sanır; Boğa Aslan'ın sürekli ışıma ihtiyacını bazen yorucu bulur. Yine de iki sabit dostun bağı, tam da bu sabitlik sayesinde uzun ömürlüdür. Yunus Emre "bir kez gönül yıktın ise, bu kıldığın namaz değil" der; ikisi de bunu derinden bilir, ve büyük bir kırılmadan sonra birinin gururunu bir kenara koyup sofraya dönmeyi göze aldığı dostluklar, onlarca yıl yaşar. Boğa Aslan'a sabrı, Aslan Boğa'ya sevinci öğretir.
İletişim
Boğa ile Aslan arasındaki iletişim, iki farklı sessizlik ve iki farklı ses üzerine kuruludur, ve asıl mesele bu ikisini birbirine çevirebilmektir. Aslan dili bir gösteri gibi sever; hissedilmek için, görülmek için, sıcaklığını yüksek sesle ilan etmek için konuşur. Boğa ise az ve öz konuşur; sözünü tartar, gerekmedikçe ağzını açmaz, ve çoğu duyguyu kelimeyle değil eylemle anlatır. Bir Boğa "seni seviyorum" demek yerine sana en sevdiğin yemeği pişirir; bir Aslan ise o sevgiyi yüksek sesle, herkesin duyacağı biçimde söylemek ister. Burada ilk yanlış anlama doğar: Aslan Boğa'nın suskunluğunu soğukluk sanır, Boğa ise Aslan'ın sürekli sözünü fazla, hatta gösteriş gibi okur. İkisi de Güneş ve Venüs gibi sıcak gezegenlerin çocuğu olduğu için aslında ikisi de derinden sevecendir, ama sevgilerini bambaşka kanallardan akıtırlar. Boğa'nın kanalı ten ve eylemdir, Aslan'ınki ses ve sahne, ve bu iki dilin sözlüğü ancak sabırla öğrenilir. İkinci sürtünme, ikisinin de hassasiyetinin aynı yerden gelmemesidir. Aslan, işine ya da seçimine yönelik bir eleştiriyi doğrudan benliğine saldırı gibi yaşar, ve aleni bir düzeltmenin yarası onda kolay kapanmaz. Boğa ise eleştiriye o kadar alınmaz, ama bir kez surat astı mı günlerce, hatta haftalarca sessizce küser, kırgınlığını içine atar ve nadiren dile getirir. İki sabit burç tartıştığında, mesele patlayıp sönen bir kavga değil, donup kalan bir sessizliktir: Aslan hükümdarca soğur, Boğa taş gibi susar, ve ikisi de geri adım atmayı yenilgi saydığı için günler boşa geçer. Bu kilidi açan tek şey zamanlama ve şefkattir. Aslan'ın, Boğa'nın suskunluğunu bir red değil, bir düşünme biçimi olarak okumayı öğrenmesi gerekir; Boğa'nın ise içine attığını biriktirip taşırmak yerine, sıcaklığını koruyarak sesli söylemeyi. Mevlana boşuna dememiş: söz kalpten çıkarsa, kalbe ulaşır. Bu çiftin işi, sözü kalpten çıkarmayı ve karşının diline çevirmeyi öğrenmektir.
Ortak Değerler
Bütün o sürtünmenin altında Boğa ile Aslan, beklenmedik bir yerde, değerler katında buluşur: ikisi de güzelliğe, sadakate ve dolu dolu yaşanmış bir hayata tapar. İkisi de cömerttir; Boğa zamanıyla, emeğiyle, sofrasıyla verir, Aslan parasıyla, ilgisiyle, büyük jestiyle. İkisi de ucuza, kalitesize, gösterişsiz bir hayata tahammül edemez. İkisi de bir kez sevdi mi sonuna kadar arkasında durur. Bu ortak zemin, kavganın ortasında bile ikisini birbirine bağlı tutan görünmez köktür. Ama aynı güzellik aşkı, asıl çatışmanın da kaynağıdır, ve bu Venüs ile Güneş arasındaki farktan doğar. Boğa için değer, kalıcılıktır: bir kez alınan, ömür boyu saklanan, nesiller boyu taşınan şey. Karşılayabileceği en iyi kaliteyi alır, sonra ölene kadar sakla, der; parayı güvenliğin elle tutulur hali sayar, dolu bir kiler ona en güzel sözden çok huzur verir. Aslan için ise değer, ifadedir: harcamak bir hikaye anlatmaktır, iç bolluğu dünyada görünür kılmaktır, büyük jestle sevgiyi ilan etmektir. Boğa biriktirir, Aslan parlatır. Boğa bir kez doğru aldığı şeyi nesiller boyu taşımak ister, Ege'nin yüz yıllık zeytin ağaçları gibi; Aslan ise o değeri herkesin göreceği bir jeste, yıllar sonra bile hatırlanacak bir ana çevirmek ister. Boğa "bu para güvende dursun" der, Aslan "bu para hayatı kutlasın" der. İşte bu yüzden ortak bir hesap, sessiz bir savaş alanına dönüşebilir: biri tutumlu, öteki savurgan; biri geleceği güvenceye almak ister, öteki bugünü görkemli yaşamak. Oysa bu bir çatışma değil, bir tamamlanmadır. Boğa tek başına o kadar güvenliğe yapışabilir ki hayatını bir kafese çevirir, hiç parlamadan yaşar; Aslan ise tek başına o kadar gösteriye harcayabilir ki görkemli görünen hayatı içten içe boşalır. Birlikte, dolu bir hayatın iki yarısını da kaparlar: Boğa'nın ölçüsü ile Aslan'ın cömertliği, Boğa'nın sabrı ile Aslan'ın ateşi. Serpilen çiftler, ötekinin değerini kendi değerinin rakibi değil, eksik yarısı olarak okumayı öğrenenlerdir.
Güçlü Yönler
Boğa ile Aslan'ın imza gücü, birbirinin eksik yarısını tamamlamalarıdır, çünkü ikisi de tek başına aynı tuzağa düşer: yerinden oynamamak. Boğa sabit topraktır, bir mevziyi öyle sağlam tutar ki bazen yeni olanı hiç başlatmaz; Aslan sabit ateştir, ilan ettiği bir plana anlamını yitirdikten sonra bile yapışır. Yan yana geldiklerinde ise birbirlerine, kendi başlarına asla bulamayacakları şeyi sunarlar. Aslan Boğa'ya cesaret ve ışıma verir, onun sessiz hayatını sahneye, şenliğe, kutlamaya açar; Boğa Aslan'a zemin ve sabır verir, onun ateşine bir ocak, savurganlığına bir ölçü, dramına bir dinginlik. İkinci güçleri sadakattir, ve bu konuda zodyakta az eşleri vardır. Boğa bağlılığı taşa kazınmış bir yemin gibi taşır, Aslan ise taşıyıcı bir kolon gibi; ikisinin koruması altındaki bir dost, bir çocuk ya da bir yuva gerçekten zırhlanmış hisseder. Üçüncü güçleri ortak güzellik aşkıdır. Venüs ile Güneş bir araya gelince, kurdukları ev, döşedikleri sofra, seçtikleri her şey hem zarif hem sıcak olur; Boğa'nın inceliği ile Aslan'ın görkemi, çoğu çiftin ulaşamadığı bir estetik üretir; bir Boğa'nın seçtiği kalite ile bir Aslan'ın cömertliği birleşince, ortaya hem sıcak hem kalıcı, hem davetkar hem zarif bir yuva çıkar. Ama en derin güçleri, birbirini büyütme biçimleridir. Boğa Aslan'a, sevincin her zaman seyirci gerektirmediğini, bazen sessiz bir varlığın da kutlama olduğunu öğretir. Aslan Boğa'ya, güvenliğin bazen kafese dönüştüğünü, hayatın ara sıra cesurca parlamak istediğini öğretir. Biri ötekine "yavaşla, kök sal, kalıcı ol" der; öteki "parla, risk al, canlı ol" der. İki sabit irade barıştığında, dünyaya karşı sarsılmaz bir cephe olurlar: ne fırtına onları yerinden oynatabilir, ne zaman sadakatlerini aşındırabilir. Çevrelerindeki insanlar, böyle bir çiftin yanında hem güvende hem ışıkta hisseder. Boğa'nın toprağı ile Aslan'ın güneşi buluştuğunda, tohum filizlenir: biri zemini verir, öteki canı, ve aralarında bir bahçe büyür.
Zorluklar
Boğa ile Aslan'ın en derin sınavı yapısaldır, ikisinin de sabit burç olması gerçeğine yazılmıştır. İki sabit irade çarpıştığında, kimse boyun eğmek istemez, ve kare açının bütün gerilimi tam o anda su yüzüne çıkar. Boğa geri adım atmayı bir yenilgi gibi hisseder; yanlış konumda olduğunu içten içe bilse bile son ana kadar direnir. Aslan için ise herkesin önünde geri çekilmek küçük bir ölüm gibidir; gururu, bir hatayı kabul etmektense kendi çıkarını baltalamaya bile razıdır. İkisi kilitlendiğinde olan şudur: Boğa taş gibi susar ve günlerce küser, Aslan hükümdarca soğur ve sahneden iner, ve aralarındaki o sessiz mesafe, çözülmediği sürece büyür. Dışarıdan bakan, bu iki gür mizacın sürekli kavga edeceğini sanır; oysa gerçek tehlike günlük sürtüşmede değil, ikisinin de inadına yapıştığı o ender kilitlenme anlarındadır. İkinci sınav paradır. Biri kasada biriktiren, öteki sahnede savuran iki insan, ortak bir hayatı şaşırtıcı biçimde gergin yaşayabilir. Boğa Aslan'ın savurganlığını sorumsuzluk sayar, Aslan Boğa'nın tutumluluğunu cimrilik. İkisi de güzelliğe para verir ama bambaşka sebeplerle, ve bu fark adı konmadıkça için için aşındırır. Boğa için cömertlik dünyayı bir günde boşa savurmak gibi görünür, Aslan için tutumluluk ise hayatı küçültmek gibi; ikisi de ötekinin niyetini yanlış okur. Üçüncü ve en sessiz sınav, ikisinin de tempoyu farklı yaşamasıdır. Boğa yavaştır, sindire sindire ilerler; Aslan hızlıdır, hemen parlamak ister. Aslan Boğa'yı durağan ve sıkıcı bulabilir, Boğa Aslan'ı yorucu ve benmerkezci. Biri ötekini kendi hızına zorladığında, ikisi de kendi doğasına ihanet etmiş hisseder. Mevlana der ki, yara ışığın bedene girdiği yerdir; ama o ışığın girmesi için, önce birinin kapıyı zorlamayı bırakıp eşiğin yanında usulca oturması gerekir. Bu çiftin bütün sınavı, inadın değil esnekliğin daha büyük bir güç olduğunu öğrenmektir. Toprak ateşi söndürmeden sınırlamayı, ateş toprağı kavurmadan ısıtmayı öğrendiğinde, kavga biter, pota başlar.
Öğütler
Eğer bir Aslan'la Boğaysan, ya da bir Boğa'yla Aslan, ilişkin güçlü bir çekimle başlayacak, ama asıl emek, iki sabit inadın çarpıştığı o birkaç yerde gizli. İlk işin, taht ile kiler meselesini erkenden ve açıkça konuşmaktır. Biriniz parlamayı sever, biriniz biriktirmeyi; bu fark bir kusur değil, iki ayrı armağandır, ve adı konduğunda barış, inkar edildiğinde savaş getirir. Para konusunda ortak bir düzen kurun: hem Boğa'nın güvenlik ihtiyacını karşılayan otomatik bir birikim, hem Aslan'ın cömertliğine ayrılmış gerçek bir bütçe. Böylece biri güvende hisseder, öteki boğulmadan parlar. Boğaysan, sevdiğine sözle de dokun; ona en güzel yemeği pişirmen güzel, ama Aslan o sevgiyi yüksek sesle duymaya da muhtaç, ve senin bir cümlelik açık övgün, onun için bir haftalık emekten daha çok şey ifade eder. Aslansan, Boğa'nın suskunluğunu red sanma; o sessizlik bir boşluk değil, bir doluluktur, ve sana en sadık kalbini sessizce sunuyordur. İkiniz de geri adımı yenilgi saymayı bırakın, çünkü bu ilişkide ilk özür dileyen kaybetmez, kazanır; gururunu bir kenara koyup eşiğe oturabilen taraf, ikinizin de istediği o sıcaklığı geri getirendir. Temponuzu uzlaştırın: Boğa biraz hızlansın, Aslan'ın "şimdi" deyişine ara sıra evet desin; Aslan biraz yavaşlasın, Boğa'nın "dur düşüneyim" deyişine sabretsin. Birbirinizi kendi hızınıza zorlamak yerine, ortada buluşmayı öğrenin. Birbirinizin gücüne saygı duyun: Boğa'nın sabrı bir hız sorunu değil, bir bilgelik biçimidir; Aslan'ın ışıması bir gösteriş değil, dünyaya sevgisini sunma biçimidir. Ve unutma ki bu eşleşmede ateşle toprak rakip değil, ortaktır: toprak ateşe zemin verir, ateş toprağı ısıtır, ve doğru ısıda çamur çömlek olur, kavrulmaz. Yunus Emre "sevelim, sevilelim" demiş; bütün o inadın, bütün o gücün asıl amacı da, yan yana kök salacak kadar cesur, birbirini büyütecek kadar bilge olmaktır.