Genel Bakış
Boğa ile Balık'ın en temel gerçeği şudur: biri topraktan, öteki sudan yapılmıştır, ve bu ikisi birbirini yıkmak için değil, beslemek için var olmuştur. Toprak burcu ile su burcu çarkta iki burçluk bir mesafeyle, astrologların altıgen dediği o dostça açıyla bakışır, ve sonuç çoğu çiftin yaşadığı sürtünme değil, sessiz bir akıştır. Anadolu'da çömlekçinin tezgahına bak: çamur dediğin şey topraktır ama su olmadan biçim almaz, su da bir kabı olmadan dağılır gider. İşte Boğa ile Balık tam bu çamurdur. Boğa, Venüs'ün yönettiği sabit topraktır: dokunan, koklayan, biriktiren, yerinde duran ve kolay kolay yerinden oynamayan burç. Balık ise Jüpiter ile Neptün'ün yönettiği değişken sudur: biçimi olmayan, her kabın şeklini alan, sınır tanımayan, denizle akraba olan burç. Bu ikisini yan yana koy, nadir bir denge belirir: Boğa, Balık'ın hep aradığı o yatağı, o kıyıyı verir; Balık ise Boğa'nın katılaşmaya yüz tuttuğu yerde toprağı yumuşatır, yeşertir. Bir de modalitelerin sessiz uyumu var: Boğa sabittir, yani değişmeyen bir temel, yerinden oynamayan bir çapa; Balık değişkendir, yani o temelin etrafında akıp onu inceleyen, biçim veren su. Sabit toprak bir zemin koyar, değişken su o zemini rafine eder, ve böylece biri kuruluşu, öteki işlemeyi üstlenir, kimse ötekinin yerine geçmeye kalkmaz. Altta daha derin bir yankı var. Boğa ikinci evi yönetir, yani bedenin, sahip olunanın, "bu benim" diyebildiğin her şeyin evini; Balık on ikinci evi, yani çözülmenin, teslimiyetin, "ben" duvarının eridiği o sınırsız denizin evini. Biri tutar, öteki bırakır; biri toplar, öteki dağıtır, ve şaşırtıcı olan, bu iki zıt hareketin birbirini tamamlamasıdır. Altıgenin tek gizli zaafı, her şeyin fazla rahat gelmesinden doğabilir: ikisi de çatışmadan kaçındığı için bazı sözler hiç söylenmeden kalır. Ama Boğa ile Balık'ta bu risk düşüktür, çünkü ikisi de gürültüyü değil huzuru, kavgayı değil sığınmayı arar.
Aşk ve Romantizm
Aşkta Boğa ile Balık, astrolojinin en yumuşak, en rüyaya yakın sevgilerinden birini üretir. Çekim gürültülü değil, sessiz bir teslimiyettir: Venüs'ün, yani güzellik ve dokunuş gezegeninin, Neptün'ün, yani rüya ve sınırsız şefkat gezegeninin elini tutması. Boğa sevgisini bedenle anlatır: bir sofra kurar, bir battaniyeyle örter, omzunu uzatır, ve "seni seviyorum"u söylemekten çok yaşatır. Balık ise sevgisini ruhla anlatır: karşısındakinde kendini eritir, onun derdini kendi derdi yapar, ve aşkı dünyevi bir şey olmaktan çıkarıp neredeyse kutsal bir hale getirir. Boğa'nın sevgisi sabittir, kıvılcımdan çok kor gibidir: bir kez tutuştu mu yıllarca aynı sıcaklıkta yanar, ve bu süreklilik, sürekli akan, sürekli yer değiştiren Balık'a heyecan değil dinginlik getirir. Boğa, Balık'ın en derin açlığını doyurur, ki bu açlık tapınma değil, bir çapadır: kendisi dağılırken yanında dağılmayacak, eriyip giderken onu kıyıya bağlayacak biri. Toprağın o sarsılmaz duruşu, Balık'a "buradayım, gitmiyorum" der, ve bu söz, Neptün yönetimli bir kalbin alabileceği en büyük armağandır. Karşılığında Balık, Boğa'nın tek başına ulaşamadığı yeri açar: duygunun dibini, görünmeyeni, kelimelerin bittiği o ince yeri. Boğa'nın bazen kalınlaşan, maddeye saplanan dünyasına Balık bir incelik, bir şiir taşır. İkisinin arasında yakınlık bile bir tür ibadete döner, çünkü Boğa bedeni kutsar, Balık ruhu, ve ikisi aynı anda hem toprak hem gökyüzü olur. Gölge, Boğa'nın sahiplenme isteğiyle Balık'ın sınırsızlığı çarpıştığında belirir. Boğa sevdiğini tutmak, elinde somut tutmak ister; ikinci evin o "benim" diyen sesi, Balık'ın herkese ve hiç kimseye ait o akışkan ruhunu kavrayamayınca huzursuzlanır. Balık ise gerçeğin sert kenarlarından rüyaya kaçtığında, Boğa kendini bir hayalin değil, bir insanın yanında sanmak ister, ve o an toprak suya "nerede duruyorsun, tut elimi" diye sorar.
Arkadaşlık
Arkadaşlıkta Boğa ile Balık, gürültülü bir dostluk değil, bir sığınak kurar. İkisi de kalabalığın merkezinde parlamaya değil, az kişiyle derine inmeye yatkındır, ve bu yüzden bir araya geldiklerinde dünya biraz yavaşlar, sesini kısar. Boğa dostların en güveniliridir: söz verdiği yerde olan, hasta günde çorba getiren, kimsenin hatırlamadığı şeyi sessizce hatırlayan kişi. Balık ise dostların en şefkatlisidir: senin derdini sen anlatmadan hisseden, gözlerinden okuyan, ve yargılamadan dinleyen kişi. Bu ikisini birleştir, insanın yorgun düştüğünde başını koyabileceği bir omuz çıkar. En kolay bağı paylaşılan duyular ve sükunet üzerinden kurarlar: iyi bir yemek, bir zeytinlik kenarında oturmak, suyun sesi, bir türkü, eski bir film. Çünkü ikisi de hayatı koşarak değil, tadarak yaşamayı yeğler, ve ikisi de bir şeyi konuşmaktan çok birlikte hissetmeyi sever. Sadakatleri farklı kaynaklardan gelir ama aynı yere varır. Boğa'nın sadakati sabit toprağındır: bir kez sevdi mi, kolay kolay vazgeçmez. Balık'ın sadakati ise sınırsız şefkatindendir: affeder, anlar, ve kimsenin hak görmediği yerde bile bir merhamet bulur. Bu yüzden zor günde aranan kişi çoğu zaman bu ikilidir: Boğa elinden tutup ayağa kaldırır, Balık ise omzunda ağlamana izin verir, biri sana bir kapı açar, öteki o kapının ardında seni hiç yargılamadan dinler. Sürtünme, Balık'ın o akışkan, zamanı ve sözü kaygan tarafı Boğa'nın somut beklentisine çarptığında gelir. Balık bir buluşmayı son anda erteleyebilir, bir planı sisin içinde kaybedebilir, hangi gün hangi söz verildiğini karıştırabilir, ve toprağın sağlamlığına alışkın Boğa bunu bir güvensizlik gibi okuyabilir. Boğa, "sözünde dur, belli ol" der; Balık, "her şey bu kadar keskin olmak zorunda mı" diye içinden geçirir. Ayakta kalan dostluk, Boğa'nın Balık'ı bir takvime hapsetmekten, Balık'ın da Boğa'yı bir kayıtsızlıkla yorduğunu fark etmekten vazgeçtiği dostluktur. Toprak suya bir yatak olmayı, su toprağa yeşermeyi öğretir.
İletişim
Boğa ile Balık arasındaki iletişim, çoğu çiftinkinden daha sessiz, daha çok hissetmeye, daha az konuşmaya dayalıdır. Boğa az ve somut konuşur: lafı dolandırmaz ama bolca da etmez, söylediği her cümlenin bir ağırlığı vardır, ve çoğu zaman duygusunu kelimeyle değil, bir hareketle, bir bakışla, bir yemekle anlatır. Balık ise neredeyse hiç düz konuşmaz: imayla, sessizlikle, gözlerle, yarım kalmış cümlelerle anlatır kendini, ve karşısındakinin satır aralarını okumasını bekler. İkisi de gürültülü tartışmadan, sesli kavgadan kaçınır, ve bu ortak yumuşaklık ilişkilerine bir huzur verir; çünkü ikisinin yanında da insan saldırıya uğramayacağını bilir. Ama tam da bu sessizlik bir tuzak kurar. Boğa, Neptün yönetimli sevgilisinin imalarını her zaman çözemez, ve "ne demek istiyorsun, açık söyle" diye sıkıştırdığında, Balık daha da içine kapanır, suyun bulanması gibi; çünkü su zorlanınca berraklaşmaz, bulanır, ve Balık da sıkıştırıldıkça anlatamaz, daha derine çekilir. Balık ise Boğa'nın bazen fazla düz, fazla sert lafından incinir, çünkü onun derisi incedir, ve toprağın kazara attığı bir taş, hiç dokunulmak istenmeyen bir yeri açabilir. En büyük tehlike, ikisinin de çatışmayı sevmemesidir. Daha kavgacı çiftler her şeyi anında masaya koyar; Boğa ile Balık ise dile getirilmeyeni biriktirir: Boğa inadıyla susar, Balık kırgınlığıyla kaybolur, ve söylenmeyen şeyler altta usulca göllenir. Bu ikilinin işi, sessizliğe bir dil bulmaktır. Balık'ın, hissettiğini suyun derininde bırakmak yerine onu somut bir cümleye, Boğa'nın anlayacağı bir kelimeye çevirmesi gerekir; Boğa'nın da, dürüstlüğünü korurken tonundaki o sertliği yontup, eşinin gerçeğe değil hor görüşe dayanamadığını öğrenmesi. Yunus Emre "Söz ola kese savaşı, söz ola kestire başı" demiş; bu çiftin bütün marifeti, doğru sözü doğru yumuşaklıkla söylemekte gizli.
Ortak Değerler
Bütün o yumuşaklığın altında Boğa ile Balık, çoğu çiftin ulaşamadığı bir yerde, değerler katında hizalıdır, çünkü ikisi de hayatı koşturmacanın, gösterişin, sürekli daha fazlasını isteyen o bitmek bilmez yarışın dışında kurmak ister. İkisi de huzuru telaşa, derinliği yüzeye, sahiciliği gösterişe yeğler, ve ikisi de bir akşamın güzelliğini, bir sofranın sıcaklığını, sevdiğinin yanında geçen sessiz bir saati dünyanın bütün koşuşturmasına değişmez. Ama anlaşmanın içine dokunmuş gerçek bir felsefe farkı vardır, ve bu, Venüs ile Neptün arasındaki, ikinci ev ile on ikinci ev arasındaki farktır. Boğa tutulabilene değer verir: sahip olunana, biriktirilene, inşa edilene, ve sırtını yaslayabildiği o somut güvenliğe. Bir hayatı, kurduğu yuvayla, doldurduğu ambarıyla, koruduğu değerle ölçer. Balık ise tutulamayana değer verir: ruha, teslimiyete, kendini bir başkasında eritmeye, ve hiç kimsenin sahiplenemediği o sınırsız şefkate. Bir hayatı, verdiğiyle, feda ettiğiyle, içinde eridiği büyük denizle ölçer. Boğa için zenginlik elinde tuttuğudur; Balık için, içinde eridiği o büyük şeyin bir parçası olabilmektir. Biri köke değer verir, öteki kanada, ve bu farkı bir kusur değil de bir tamlık sayabilirlerse, ikisi de zenginleşir. Bu bir çatışma değil, bir tamamlanmadır. Kendi başına bırakılınca Boğa toplaya toplaya kalbini kapatabilir: dolu bir ambar ama kilitli bir kapı. Balık ise vere vere hiçbir şey biriktirmeyebilir: cömert bir ruh ama üstüne basacak bir toprağı olmayan. Birlikte, dolu bir hayatın iki yarısını da kaparlar: hem inşa etmek hem teslim olmak, hem tutmak hem bırakmak. Boğa Balık'a bir zemin, bir güvenlik, bir "bu bizim" duygusu verir; Balık Boğa'ya bir ruh, bir derinlik, paranın hiçbir zaman satın alamayacağı o ince anlamı. Serpilen çiftler, ötekinin değerini kendi değerinin bir eksiği değil, tek ve daha büyük bir yaşama biçiminin öteki yarısı olarak okumayı öğrenenlerdir.
Güçlü Yönler
Boğa ile Balık'ın imza gücü, birbirinin eksiğini tam da ötekinin fazlasıyla doldurmasıdır. Boğa'nın sabit toprağı, Balık'ın en eski yarasını iyileştirir: köksüzlüğü, sürekli akıp gitme, hiçbir yere tam ait olamama halini. Toprak suya bir yatak verince, su artık dağılmaz; bir yöne akar, bir göl olur, bir pınar olur. Boğa'nın "buradayım, gitmiyorum, sırtını yasla" diyen varlığı, Balık'a hayatı boyunca aradığı o çapayı uzatır. Balık'ın değişken suyu ise Boğa'nın yarasını iyileştirir: katılaşmayı, maddeye saplanmayı, dünyayı yalnızca elle tutulandan ibaret sanmayı. Su toprağa değince toprak yumuşar, yeşerir, çiçek açar. Balık'ın incelttiği, şiir kattığı dünyada Boğa, biriktirdiği şeylerin ötesinde bir anlam olduğunu hatırlar. Birbirlerine, her birinin hep istediği ama nadiren bulduğu şeyi verirler: Balık bir zemin bulur, Boğa bir ruh. Bir araya geldiklerinde dünyaya karşı bir sığınak kurarlar, telaşlı bir çağın ortasında sakin, besleyici bir yuva; içine bir dostun, bir çocuğun, yorgun bir ruhun sığınabileceği bir liman. Jüpiter'in Balık'a kattığı o cömert genişlik, Boğa'nın biriktirdiği bollukla birleşince, sofrası herkese açık, kapısı çalınan, kimsenin aç ya da yalnız çevrilmediği bir ev olur. Birbirlerini iyileştirirler de: Boğa'nın sarsılmaz duruşu, Balık'ın kaygısını, o dağılma korkusunu yatıştırır; Balık'ın merhameti ise Boğa'nın inadını, o taşlaşmış tarafını usulca çözer. İkisinde de güçlü olan güzellik duygusu birleşince, çevrelerinde estetik bir dünya kurarlar: Venüs'ün eli bir sofrayı, bir evi güzelleştirir, Neptün'ün hayali ona bir rüya, bir müzik, bir derinlik katar. Ama en yalın güç, çözümleme istemeyen olan, huzurdur. Bu çiftin çevresindeki hava, başka pek çok eşleşmenin çevresindekinden daha sakin, daha yumuşak, daha şifalıdır, çünkü uyum içindeki toprak ve su yalnızca yan yana durmaz. Birbirini besler, ta ki etraflarındaki herkes biraz daha derin nefes alana dek.
Zorluklar
Boğa ile Balık'ın en derin sınavı yapısaldır, ikisinin bambaşka iki dünyada yaşamasına yazılmıştır. Boğa ikinci evin, yani tutulabilen her şeyin insanıdır: ayakları yerde, gözü gerçekte, eli işte; güvenliği biriktirmekte, sağlamlıkta, yarını garantiye almakta bulur. Balık ise on ikinci evin, yani çözülmenin insanıdır: ayakları yerden bir karış yukarıda, gözü rüyada, ruhu sınırsız bir denizde; gerçeğin sert kenarları onu sıktığında hayalin içine kaçabilir. Boğa "gel ayaklarını yere bas, hayata bak" der; Balık "her şey neden bu kadar ağır, bu kadar kesin olmak zorunda" diye fısıldar. İkinci sınav paranın etrafında düğümlenir, çünkü ikisi parayla çok farklı konuşur. Boğa biriktirir, hesabını bilir, geleceği için bir tohum saklar; Balık ise parayı kolay verir, bir muhtaca uzatıverir, ya da faturaların önünden bir rüyaya sığınır, ve toprağın o titiz disiplini suyun bu kayıtsızlığına çarpınca alttan sessiz bir gerginlik birikir. Üçüncü ve en sinsi sınav, ikisinin çatışmadan kaçış biçimidir. Boğa inat eder, sabit toprağına çakılır, yerinden oynamaz; Balık ise erir, kaybolur, sisin içine çekilir, ve böylece kavga çözülmez, sadece ertelenir. Biri duvar olur, öteki su olup duvarın altından sızar, ama ikisi de karşı karşıya gelip meseleyi bitirmez. Boğa zamanla Balık'ı belirsiz, güvenilmez, tutamadığı bir bulut gibi görebilir; Balık ise Boğa'yı katı, maddeci, ruhsuz bir taş gibi. Boğa'nın inadı bir duvara, Balık'ın kaçışı bir sise dönüşürse, aralarındaki o besleyici alışveriş yavaş yavaş tükenir: toprak susuz kalınca sertleşip çatlar, su yataksız kalınca durgunlaşıp bataklığa döner. Mevlana "Yara, ışığın bedene girdiği yerdir" demiş; ama o ışığın girebilmesi için, Boğa'nın inadını biraz gevşetmesi, Balık'ın da sisten çıkıp gerçeğin ortasında durması gerekir. İkisi de bir adım atmazsa, toprak çatlar, su çekilir, ve aralarındaki o verimli zemin çorağa döner.
Öğütler
Eğer bir Balık'la Boğaysan, ya da bir Boğa'yla Balık, ilişkin çoğunlukla kendi yumuşaklığıyla yürüyecek, ve asıl emek, toprağın suya, suyun toprağa yabancılaştığı birkaç yerde gizli. Zemin ile rüya meselesini erkenden, sevgiyle konuşun: Boğa, Balık'ın rüyasını bir güvensizlik sanma, çünkü o rüya senin sağlamlığına eklendiğinde ortaya tek başına ikinizin de kuramayacağı bir güzellik çıkar; Balık ise, Boğa'nın gerçeğe çağrısını bir kabalık sayma, çünkü o çağrı seni boğmak için değil, seni bir kıyıya bağlamak içindir. Boğa, sahiplenme dürtünü gevşetmeyi öğren: suyu avucunda tutamazsın, ama ona bir yatak açarsan o yatakta seve seve akar; eşini bir mülk gibi tutmaya çalıştığın an, elinden kayar. Ve dürüst lafını söylerken tonundaki sertliği yont, çünkü Balık'ın senin gerçeğine ihtiyacı var ama incecik derisi hor görüşüne dayanamaz. Balık, hissettiğini suyun dibinde bırakma: onu Boğa'nın tutabileceği somut bir kelimeye çevir, ve verdiğin söze sahip çık, çünkü toprak ancak belli olana güvenir; gerçek zorlaştığında sisin içine kaçmak yerine, bir an Boğa'nın yanında, ayakların yerde durmayı dene. Birlikte paraya dair dürüst bir düzen kurun, hem Boğa'nın biriktirme ihtiyacına hem Balık'ın verme cömertliğine yer açan bir denge, ki güvenlik de merhamet de incinmesin. Ve çatışma geldiğinde, biriniz duvar olup çakılmak, öteki su olup kaçmak yerine, karşı karşıya gelip meseleye birlikte bakmayı öğrenin. Hatırla ki bu ilişkide kazanan tek bir taraf yok, birbirini besleyen iki taraf var: toprak suyu tutar, su toprağı yeşertir. Suyun en eski hikmetini düşün: en yumuşak olandır ama sabırla en sert taşı bile deler, ve toprağı çoraktan bahçeye o çevirir. Yunus Emre "Bir kez gönül yıktın ise, bu kıldığın namaz değil" demiş; Boğa ile Balık'ın asıl ibadeti de, birbirinin kırılgan yerine basmadan, sertlikle değil sabırla yan yana büyümeyi öğrenmektir.